-Produženje roditeljskog prava ostvaruju roditelji deteta za koje je procenjeno da se, ni posle navršenih 18 godina, neće moći starati o svojim pravima, ličnosti i interesima. Predlog se podnosi opštinskom sudu pre punoletstva deteta, a postupak može pokrenuti Centar za socijalni rad na osnovu zahteva roditelja. Ukoliko sud odobri produženje roditeljskog prava, produžava se i pravo deteta na dečji dodatak. Zakonom nije definisano do koje godine života deteta roditeljsko pravo može biti produženo.
-„Punoletna lica koja nisu sposobna da se sama staraju o svojim interesima, koja nisu sposobna za „normalno rasuđivanje“ (duševna zaostalost ili duševna bolest ili neki drugi uzrok) mogu se na predlog roditelja, braće, sestara ili organa starateljstva, pred sudom lišiti poslovne sposobnosti“ . Kada sud donese rešenje kojim je osoba lišena poslovne sposobnosti, Centar za socijalni rad u zakonskom roku od 30 dana određuje staratelja. Staratelj je dužan da se brine, obezbeđuje prava i štiti interese osobe lišene poslovne sposobnosti.
-Dakle, produženjem roditeljskog prava osoba sa smetnjama u razvoju i roditelji produžavaju prava koja su imali do tada, dok lišavanjem poslovne sposobnosti i stavljanjem pod starateljstvo osoba sa smetnjama u razvoju gubi svoja građanska i politička prava: ne može da bira svoje boravište, može biti smeštena u dom bez svoje volje, nema pravo na brak, nema pravo na rad, nema izbor zanimanja i zaposlenja, ne može da ostvari pravo na zaradu, ne može da raspolaže svojim imovinom itd...   

        
-Prema Članu 26. Zakona o penzijsko-invalidskom osiguranju „Osiguranik kod koga je invalidnost, prouzrokovana bolešću ili povredom van rada, nastala pre navršene 30. godine života stiče pravo na invalidsku penziju:

1. kad je invalidnost nastala do navršene 20. godine života – ako ima godinu dana staža osiguranja;
2. kad je invalidnost nastala do navršene 25. godine života – ako do nastanka invalidnosti ima najmanje 2 godine staža osiguranja;
3. kad je invalidnost nastala do navršene 30. godine života – ako do nastanka invalidnosti ima najmanje 3 godine staža osiguranja.“

-Prema Carinskom zakonu, Član 192 tačka 11 i 11a, između ostalog, oslobođeni plaćanja carine na uvoz su:

• osobe sa invaliditetom sa telesnim oštećenjem od najmanje 70%,
• roditelji višestruko ometene dece, koja su u otvorenoj zaštiti, odnosno o
  kojima roditelji neposredno brinu - na putničke automobile, koje unesu ili prime iz inostranstva za ličnu upotrebu,
• fizički invalidi - na ortopedska i druga pomagala koja služe kao zamena telesnih organa koji nedostaju, odnosno oštećenih telesnih organa i na rezervne delove i potrošni materijal za korišćenje tih pomagala,
• vojni invalidi od prve do pete grupe,
• civilni invalidi rata od prve do pete grupe,
• slepa lica,
• lica obolela od distrofije ili srodnih mišićnih i neuromišićnih oboljenja, od paraplegije i kvadriplegije, cerebralne i dečije paralize i od multipleks skleroze .

Koje kategorije osoba sa invaliditetom mogu ostvariti GSP povlastice za prevoz?

•             GSP markice mogu ostvariti sledeće kategorije invalida:
  -Ratni vojni invalidi i mirnodopski vojni invalidi sa 20 - 40 % invalidnosti,
  -Invalidi rada usled posledica nesreće na poslu i profesionalnih oboljenja sa 50 – 60 %   telesnog oštećenja  
  -Invalidi rada usled posledica bolesti sa 100% invalidnosti
  -Civilni invalidi rata sa 20 - 40 % telesnog oštećenja
  -Dijalizirana i transplantirana lica
  -Mentalno retardirana lica
  -Članovi domaćinstva korisnici MOP - a, pod uslovom da ovo pravo nisu ostvarili po   drugim osnovama

Kome se treba obratiti da bi se ostvarila pojedina prava koja imaju osobe sa smetnjama u razvoju u Republici Srbiji?

-Ukoliko ste osoba sa smetnjama u razvoju ili imate člana porodice sa takvim teškoćama, trebalo bi da se aktivirate i omogućite ostvarenje sledećih prava:

1. CENTAR ZA SOCIJALNI RAD
   -dodatak za pomoć i negu drugog lica
   -pravo na osposobljavanje za rad
   -dnevni boravak dece ometene u razvoju
   -smeštaj u drugu porodicu
   -smeštaj u ustanovu socijalne zaštite
   -usvojenje
2. OPŠTINA
   -dečji dodatak
   -roditeljski dodatak
   -odsustvo sa rada radi posebne nege deteta
   
3. REPUBLIČKI FOND ZA PENZIJSKO I INVALIDSKO OSIGURANJE ZAPOSLENIH (REPUBLIČKO-POKRAJINSKI FOND VOJVODINE) – PIO
   -porodična penzija
   -veštačenje za ostvarivanje prava iz socijalne zaštite
4. FILIJALA ZAVODA ZA ZDRAVSTVENO OSIGURANJE
   -zdravstvena zaštita
   -naknada zarade za vreme privremene sprečenosti za rad
   -naknada putnih troškova u vezi sa korišćenjem zdravstvene zaštite
   -naknada pogrebnih troškova
   -refundacija troškova lečenja
5. OPŠTINSKI SUD
   -produženje roditeljskog prava
   -lišenje poslovne sposobnosti

Kako prevazići prepreke u dolasku do zdravstvene zaštite na koju svako ima pravo?

    Krivičnim zakonom Republike Srbije, krivičnim delom se smatra:

-nesavesno lečenje bolesnika, Član 126
-neukazivanje lekarske pomoći, Član 127
-korupcija u zdravstvu, Član 225e
-nadrilekarstvo, Član 128
-nadriapotekarstvo, Član 128a